હાઈગન્સનો સિદ્ધાંત લખો અને સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સિદ્ધાંત: તરંગાગ્ર પરનો દરેક બિંદુ ગૌણ ગોળાકાર તરંગોના સ્વતંત્ર ઉદગમ તરીકે વર્તે છે,જે તે માધ્યમમાં પ્રકાશની ઝડપે બધી દિશાઓમાં ફેલાય છે. કોઈપણ પછીના સમયે નવું તરંગાગ્ર એ આ ગૌણ તરંગોનું આગળનું આવરણ (સ્પર્શક સપાટી) છે.
સમજૂતી:
$1$. હાઈગન્સનો સિદ્ધાંત એ તરંગાગ્રનો આકાર જાણવા માટેની એક ભૌમિતિક પદ્ધતિ છે.
$2$. ધારો કે $t=0$ સમયે બિંદુ ઉદગમ $O$ માંથી ઉદ્ભવતું ગોળાકાર તરંગાગ્ર $F_1 F_2$ છે.
$3$. સિદ્ધાંત મુજબ,$F_1 F_2$ પરના દરેક બિંદુઓ $(A, B, C, \dots)$ ગૌણ ઉદગમ તરીકે વર્તે છે. જો તરંગની ઝડપ $v$ હોય,તો $\tau$ સમયના અંતરાલમાં,દરેક ગૌણ તરંગ $v\tau$ જેટલું અંતર કાપે છે.
$4$. $t = \tau$ સમયે નવું તરંગાગ્ર શોધવા માટે,મૂળ તરંગાગ્ર પરના દરેક બિંદુને કેન્દ્ર ગણી $v\tau$ ત્રિજ્યાના ગોળાઓ દોરો. આ ગોળાઓને સ્પર્શતી આગળની સામાન્ય સપાટી $G_1 G_2$ એ નવું તરંગાગ્ર દર્શાવે છે.
$5$. પાછળની તરફની સ્પર્શક સપાટી $D_1 D_2$ પણ બને છે,પરંતુ સામાન્ય રીતે તેને અવગણવામાં આવે છે કારણ કે તરંગ આગળની દિશામાં પ્રસરણ પામે છે. $G_1 G_2$ પરના બિંદુઓ $A', B', C'$ ત્યારબાદ આગળના પ્રસરણ માટે નવા ગૌણ ઉદગમ તરીકે કાર્ય કરે છે.

Explore More

Similar Questions

હ્યુજન્સની ગૌણ તરંગોની કલ્પનાનું મહત્વ શું છે?

હ્યુજન્સના સિદ્ધાંત મુજબ, એક જ તરંગ અગ્ર (wave front) પરના કોઈપણ બે કણોના દોલનો વચ્ચેનો કળા તફાવત . . . . . . રેડિયન હોય છે.

પાણીમાં પ્રકાશની ઝડપ હવા કરતાં ઓછી હોય છે,તે પ્રકાશના કયા સિદ્ધાંતની ધારણાની પુષ્ટિ કરે છે?

આકૃતિ બે પારદર્શક માધ્યમો,માધ્યમ-$1$ અને માધ્યમ-$2$ ને અલગ કરતી સપાટી $XY$ દર્શાવે છે. રેખાઓ $ab$ અને $cd$ એ માધ્યમ-$1$ માં ગતિ કરતા અને $XY$ પર આપાત થતા પ્રકાશ તરંગના તરંગાગ્રો દર્શાવે છે. રેખાઓ $ef$ અને $gh$ એ વક્રીભવન પછી માધ્યમ-$2$ માં પ્રકાશ તરંગના તરંગાગ્રો દર્શાવે છે. $c, d, e$ અને $f$ પર પ્રકાશ તરંગના કળા અનુક્રમે $\phi_c, \phi_d, \phi_e$ અને $\phi_f$ છે. આપેલ છે કે $\phi_c \neq \phi_f$.

એક સમતલ તરંગ અગ્ર પાણીની સપાટી પર $60^{\circ}$ ના આપાતકોણે આપાત થાય છે. ત્યારબાદ તે $45^{\circ}$ ના ખૂણે વક્રીભૂત થાય છે. આપાત તરંગ અગ્રની પહોળાઈ અને વક્રીભૂત તરંગ અગ્રની પહોળાઈનો ગુણોત્તર કેટલો થશે? $\left[\sin \frac{\pi}{4}=\cos \frac{\pi}{4}=\frac{1}{\sqrt{2}}, \sin 60^{\circ}=\frac{\sqrt{3}}{2}, \cos 60^{\circ}=\frac{1}{2}\right]$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo